Eenjarige lente- en zomerbloeier

Familie: Nachtschadegewassen (Solanaceae)
Geslacht: Schizanthus
Botanische soort: x wisetonensis

Volksnamen

Boerenorchidee – Splitbloem – Vlinderbloem – Armelui’s orchidee

Herkomst

De voorouders van de boerenorchidee komen van de dorre hoogvlaktes van Chili. Daardoor verdraagt deze plant erg warm en ook koud weer bijzonder goed. Dat maakt de boerenorchidee een ideale plant voor het vroege voorjaar.

Boerenorchidee – een orchidee die eigenlijk geen orchidee is.

 

De prachtige bloemen van de boerenorchidee doen inderdaad denken aan de verfijnde schoonheid van orchideeën, toch is de naam misleidend. Want de plant is geen familie van de orchidee. Officieel heet de boerenorchidee Schizanthus x wisetonensis en maakt onderdeel uit van de nachtschadefamilie. Tot die familie behoren ook bijvoorbeeld de aardappel, aubergine en tomaat. De boerenorchidee is met andere woorden daar een verre verwant van.

Om de verwarring compleet te maken wordt de boerenorchidee soms verwisseld met de springbalsemien. Die heet officieel Impatiens glandulifera en is afkomstig van de Himalaya. De springbalsemien voelt zich hier kennelijk thuis, want deze plant zaait zich gemakkelijk uit. Overal zie je ze. De boerenorchidee blijft daarentegen letterlijk binnen de perken en is happy in een border of een plantenbak, eventueel in harmonie groeiend met andere planten.

Al vanaf de tweede helft van maart kan de boerenorchidee buiten worden uitgeplant. Van eventuele nachtvorsten in het voorjaar heeft die weinig last. Zelfs bij temperaturen tot -7 °C is nauwelijks sprake van vorstschade. Een ideale plant dus om al vroeg in het seizoen in een pot of een bak buiten te zetten. Of plant ‘m in de volle grond, zoals in een perk of een border.

De bijzondere, orchideeënachtige bloemen hebben vijf bloemblaadjes en bestaan uit twee helften, die elkaar als het ware spiegelen. Het kleurenspectrum telt drie varianten waarin wit een belangrijke rol speelt: levendig rood met wit, dieppaars met wit en een krachtig roze met wit.

Die meerkleurige varianten hebben stuk voor stuk een geel-zwarte tekening in het hart van de bloem, dat lijkt op een oog. Schizanthus kent echter ook eenkleurige varianten zoals helderrood en zuiverwit. Verder is er een ras met zachte, roze nuances. De kleurrijke bloemenpracht is de de sterkste kant van Schizanthus x wisetonensis. Wat alle rassen gemeen hebben zijn de bijzondere intense bloemkleuren.

Sinds de ‘boerentuin’ weer in de belangstelling staat, sieren de boerenorchideeën die voor de Pasen opgemaakte bloembakken. Ook staan ze als decoratie op tafels en in schalen op het terras, en omlijsten ze entrees en trappartijen. Ze geven de voorkeur aan zonnige standplaatsen met wat schaduw. Daar gedijen ze uitstekend en tonen hun uitbundige bloemenpracht.

Alleen in een pot, meerdere planten bij elkaar op het terras of gewoon in de tuin, brengt deze voorjaarsbloeier tot ver in de zomer met een natuurlijke uitstraling idyllische accenten aan. Ook binnen kan van de boerenorchidee worden genoten.

Met het gemak waarmee deze plant zich op allerlei manieren laat toepassen – zowel binnen als buiten – sluit de boerenorchidee helemaal aan bij deze tijdgeest. Het zijn hoogtijdagen voor planten met een natuurlijke, zogenaamde ‘wild look’ karakter. Balkons, terrassen en tuinen krijgen tegenwoordig vaak de sfeer mee van het platteland, of zorgen voor een natuurlijke idylle. De boerenorchidee past daar als geen andere in.